BİTKİSEL ATIK YAĞLAR


Bitkisel yağlar, zeytin, ayçiçeği, mısır, pamuk, soya, kanola ve aspir benzer biçimde yağlı nebat tohumlarından elde edilen yağların genel adıdır. Bitkisel atık yağdan % 90 oranında biyodizel üretilir.

Biyodizel biyolojik olarak bozulabilir ve biyolojik olarak yenilenebilir yapıya sahip bir yakıttır. Toksik, kanser ve alerji yapmaz. Yağlama özelliği çok iyidir. Dizel motorlu araçlarda kullanılabilir ve  ısınma amaçlı olarak da kullanılabilir.

Mutfaktan çıkan atık yağlar ve  evsel atıklar su kirliliğinin % 25’ini oluşturur.

Bu yağlar düzgün bir şekilde bertaraf edilmez ise, atık sulara karışarak kanalizasyonlara, göllere ve denizlere karışabiliyor. Bir litre bitkisel atık yağ ise bir milyon litre temiz suyu kirletebiliyor.

Atık yağlar, su yüzeyini kaplayarak su ve gökyüzü arasında oluşan oksijen alışverişini bir set oluşturarak engelliyor. Su kaynaklarız her geçen gün kirleniyor ve suda bulunan oksijen azalıyor. Başta balıklar ve tüm su canlıları zarar görüyor.

Atık yağları bir kabın içinde olsa bile atık toplama merkezlerinde diğer çöplerle karışıp toprağa sızabiliyor. Bitkisel atık yağlar toprak yüzeyini  kaplayarak toprağın verimliliğini düşürüyor. Topraktan yer altına ve yer altı su kaynaklarımıza sızan atık yağlar, içme suyu kaynaklarını da kirletebiliyor.

Bitkisel Atık Yağlarımızı geri dönüştürerek, çevre ve insan sağlığına zararlı bir atığı çevreci bir yakıta çevirebiliriz. Dışa bağımlı olduğumuz enerjide fosil yakıt kullanımını düşürebiliriz. Sularımıza, akarsu ve denizlere karışan atık yağdan su kaynakları korunabilir. Geri dönüşümü ülke ekonomisine katkıda bulunur. Çevreye verdiği zararların önüne geçilir. Küresel ısınma etkileri azaltılabilir.

 NELER BİTKİSEL ATIK YAĞDIR?


• Kullanılmış kızartmalık yağlar
• Son kullanma zamanı geçmiş katı ve sıvı yağ

Türkiye’de bir yılda 15 litre ortama yağ tüketen bir birey, 3 litre civarında atık yağ üretiyor. Bir kişinin bir yılda ürettiği  bu 3 litrelik atık yağ çok gibi görünmese de, çevreye zararı oldukça büyük.

Bu sebeble  bitkisel atık yağlarımızı çöpe atmak, lavaboya ya da toprağa dökmek yerine geri dönüştürmeliyiz. Atık yağların geri dönüşümü için bir sürü sebebler sıralayabiliriz.

Lavaboya Dökülmesi halinde verdiği zarar
– Kanalizasyon sistemini tıkayarak, işletme maliyetlerini arttırır.
– Atık su arıtma tesislerinin yükünü arttırır ve arıtım verimini kötü etkiler.
– Değerlendirilebilir atığın yok olmasına sebep olur.

Toprağa Dökülmesi halinde verdiği zarar
– Toprağı kirleterek toprağın yapısını olumsuz etkiler.
– Bünyesinde suda çözünebilen kirleticiler yağışlar aracılığıyla yeraltı suyuna taşınarak yeraltı suyu kirlenmesine sebep olur.

Su Kaynağına Dökülmesi halinde verdiği zarar
– Su kaynağını kirleterek suda yaşayan canlı yaşamını negatif etkiler.
– Su yüzeyini kaplayarak havadan suya oksijen transferini önler ve suda yaşayan canlıların hayatını negatif etkiler.
– Bir Lt atık yağ bir milyon litre suyu kirletir.

Yakılması halinde verdiği zarar
– Hava kirliliğine sebep olarak canlı hayatını negatif etkilemektedir.

Sabun Yapılması halinde verdiği zarar
– Cilt kanserine sebep olur.

BİTKİSEL ATIK YAĞIN GERİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ


Diğer atıklardan ayrı bir atık bidonuna korunaklı bir şekilde biriktirilir.Belediyelerin belirlemiş olduğu yada çevre lisanslı firmaların belirlemiş olduğu atık toplama noktalarına götürülür.

Bitkisel atık yağların, geri dönüşümü Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış firmalar tarafından yapılması gerekir.

Çevre lisanslı geri dönüşüm tesislerinde bitkisel atık yağlardan Biyogaz veya Biyodizel elde edilir.

Motorlu araçlarda kendi başına kullanıldığı gibi yakıta belirli oranlarda karıştırılarak da kullanılması mümkündür.

Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği